CPAT logo
Cymraeg / English
Adref Eto
Mynegai Prosiectau

Gwaith cloddio clostir palis Walton 2010


Walton pallisaded enclosure, photo 86-C-0107 © CPAT

Ymgymerwyd rhaglen gloddio ac arolwg geoffisegol yn 2009?2010 i archwilior clostir palis yn Walton. Saif y safle ir gorllewin ar gogledd o bentref Walton, rhwng Nant Summergil a Nant Riddings (SO 25355986) ar uchder o tua 189m OD.

Darganfuwyd y clostir gan J K St Joseph ym 1975 ac maen cynnwys aliniad cromlinog o dyllau sydd iw gweld fel olion cnydau ar wahn ar awyrluniau. Maer olion cnydau iw gweld yn unig mewn caeau ir gorllewin o ffordd y B4357, yn crymu ir de ar draws ffordd yr A44 ac ir de-ddwyrain mor bell Nant Riddings. Maer tebygrwydd i glostir palis Hindwell yn eglur, ac maen debygol bod yr olion cnydaun cynrychioli ochr orllewinol clostir syn mesur tua 300m ar draws sydd, o bosibl, yn gysylltiedig ag aliniad dwbl o dyllau syn ffurfio rhodfa ir de-orllewin. Maer ffaith bod rhodfa tyllaun bresennol wedi achosi cymharur safle Meldon Bridge, Swydd Peebles.

Walton pallisaded enclosure

Pan fu CPAT yn gwneud gwaith cloddio arbrofol ym 1998, fe archwiliwyd ardal a oedd yn mesur 11m wrth 9m yn union ir gorllewin o ffordd y B4357, gan ddatgelu twll hirgrwn rhyw 4.3m o hyd a 2m o led, ar gyfer postyn diamedr o 0.4m neu fwy, ramp pyst ar un ochr. Cyn hynny, ymgymerwyd rhaglen arolwg magnetomedr a gwrthedd ym 1995 mewn ymdrech i ddiffinio o leiaf rhan or clostir ir dwyrain o ffordd y B4357, lle nad oes unrhyw dystiolaeth olion cnydau. Roedd canlyniadaur fagnetometreg braidd yn siomedig ac er ir arolwg gwrthedd gynhyrchu nifer o anomaleddau, ac er y rhagluniwyd arc mwyaf tebygol llinell y palis yn sgil hyn, nid oedd yn argyhoeddiadol o bell ffordd.

Fel rhan or prosiect presennol, ymgymerodd CPAT ag arolwg magnetomedr ym mis Tachwedd 2009 mewn cae pori ar ochr ddwyreiniol ffordd y B4357. I ryw raddau, roedd hyn yn golygu ailarolygu ardal a archwiliwyd ym 1998, er y defnyddiwyd methodoleg a ddatgelodd ddarlleniadau a oedd gymaint bedair gwaith yn ddwysach na darlleniadaur arolwg gwreiddiol, ar gobaith oedd y gallai hyn gynhyrchu canlyniadau mwy boddhaol. Er gwaethaf darlleniadau dwysach, fe fethodd yr arolwg datgelu naill ai arc y clostir palis, neu'r ffosydd sy'n gysylltiedig 'r gwersyll cyrch Rhufeinig. Ymgymerodd ArchaeoPhysica chyfnod pellach o arolwg geoffisegol ar ran CPAT, gan ddefnyddio magnetometreg anwedd caesiwm syn sylweddol fwy sensitif na magnetometreg safonol. Fodd bynnag, nid oedd y canlyniadaun gwbl argyhoeddiadol er, wrth ddadansoddi'r data'n ofalus, y datgelwyd dau arc posibl o dyllau, un ohonynt o bosibl yn cynrychioli perimedr y clostir palis.

Walton pallisaded enclosure, pit section

Yn ystod gwaith cloddio diweddar, archwiliwyd un twll yn union i'r gorllewin o'r twll a archwiliwyd ym 1998, gan ddatgelu ramp pyst mawr tua 3.6m o hyd a hyd at 1.5m o ddyfnder. Ym mhen gogledd-ddwyreiniol y twll roedd twll postyn sylweddol diamedr o oddeutu 1.1m a dyfnder o hyd at 2.05m, gydag ochrau a oedd fwy neu lain fertigol a thystiolaeth eglur o bibell postyn diamedr o rhwng 0.65m a 0.7m. Er nad oedd yna unrhyw dystiolaeth i awgrymu bod y postyn wedii olosgi, fel yn Hindwell, datgelwyd samplau o siarcol o wahanol lefelau yn y twll postyn ar ramp, ar gobaith yw y bydd hyn yn darparu o leiaf un dyddiad radiocarbon.