Cymraeg / English


Cambria Archaeology logo
Cadw logo
CBA Wales logo
Cambrian Archaeological Association logo
CPAT logo
GAT logo
GGAT logo
IFA logo
National Museums and Gallaries of Wales
National Trust logo
RCAHMW logo

Welsh Assembly Goverment logo

Fframwaith Ymchwil ar gyfer Archaeoleg Cymru

From April 2008, the Research Framework for the Archaeology of Wales has found a new home. A revised and updated website can now be found at http://www.archaeoleg.org.uk

Photo: CPAT CS03-17-08

Datblygwyd Fframwaith Ymchwil ar gyfer Archaeoleg Cymru yn dilyn cynhadledd a drefnwyd gan IFA Cymru ac a gynhaliwyd yng Ngholeg y Brifysgol, Aberystwyth yn Awst 2001. Bellach, mae'r IFA wedi cyhoeddi trafodaethau'r gynhadledd honno yn British Archaeological Report British Series 343 (2003) dan olygyddiaeth Stephen Briggs. Yn union ar l y gynhadledd, fe sefydlwyd Grwp Llywio i hybu datblygu'r fframwaith ymchwil, a'r nod yw i aelodaeth y Grwp gynrychioli cymaint phosibl ar amrywiol sectorau byd archaeoleg yng Nghymru.

Photo: CPAT CS82-04-10

Sylweddolodd y Grwp Llywio fod angen i strwythur fframwaith ymchwil Archaeoleg Cymru elwa'n fawr o'r strwythur a ragwelwyd gan English Heritage ac a gyhoeddwyd ym 1996 gan Adrian Olivier yn Frameworks for our Past. Yn hwnnw, rhagwelwyd y byddai fframwaith ymchwil yn cynnwys:

  • Asesiad o'r Adnoddau: gorolwg o'r sefyllfa bresennol o ran gwybodaeth a dealltwriaeth.
  • Agenda Ymchwil: cydnabod potensial yr adnodd, y bylchau yn ein gwybodaeth, a rhestr ddi-flaenoriaeth o dopigau ymchwil.
  • Strategaeth Ymchwil: rhestr, wedi'i blaenoriaethu, o amcanion yr ymchwil (yr ystyriwyd y byddai hi'n hyblyg dros amser), a gi ei hybu drwy weithredu Prosiectau Ymchwil penodol.

Photo: CPAT CS86-19-14

Photo: CPAT 84-C-179

Yng Nghymru, yr oedd cam cyntaf y broses yn cynnwys cynhyrchu pedwar archwiliad rhanbarthol or adnodd, ac fe geisiant nodi natur a hyd a lled y gronfa ddata archaeolegol hysbys drwy gynnull data cyhoeddedig neu hygyrch. Ariannwyd yr archwiliadau gan Cadw: Henebion Cymru ac feu cyflawnwyd gan bedair Ymddiriedolaeth Archaeolegol Cymru yn ystod haf 2002. Yr oedd yr ail gam yn cynnwys cynhyrchu asesiad ymchwil a seiliwyd ar archwiliad or adnodd archaeolegol er mwyn gwerthuso cryfderau, gwendidau a gogwyddiadau yn y cofnod.

Er mwyn helpur broses asesu hon fe sefydlwyd cyfres o weithgorau rhanbarthol, a gofynnwyd iddynt archwilio materion cronolegol a thematig. Cyflwynwyd ffrwyth gwaith y gweithgorau i gyfres o seminarau rhanbarthol a gynhaliwyd yn ystod hydref 2002 yng Nghaerfyrddin, y Trallwng, Bangor a Chaerdydd. Y bwriad oedd ir papurau a gyflwynwyd ym mhob un or seminarau fod yn sylfaen i gyfres o drafodaethau ynghylch datblygu agenda ymchwil a strategaeth ymchwil.

Photo: CPAT CS00-19-15

Photo: CPAT 85-C-293

Cafwyd cynulleidfaoedd da o ryw 50-70 o bobl ym mhob un or pedair seminar. Yn ddiddorol ddigon, amrywiai natur y gynulleidfa ychydig o seminar i seminar. Yn seminar y gogledd-orllewin ym Mhrifysgol Bangor a seminar y de-ddwyrain yn Amgueddfa ac Oriel Genedlaethol Cymru yng Nghaerdydd cafwyd cynrychiolaeth dda or sector amatur a chymdeithasau lleol, tra cafwyd cynrychiolaeth dda o sector y contractau archaeoleg yn seminar y dwyrain ar gogledd-ddwyrain yn Swyddfeydd y Sir yn y Trallwng. Gwelwyd cynrychiolaeth arbennig o dda o archaeolegwyr proffesiynol ac o sector y prifysgolion yn seminar y de-orllewin yng Ngholeg y Drindod, Caerfyrddin. Calondid mawr oedd gweld cymaint o amrywiaeth o gynulleidfaoedd gan fod hynnyn awgrymu bod pob sector syn ymwneud ag archaeoleg Cymru yn awyddus i ymwneud sefydlur agenda ar strategaeth.

Photo: CPAT 87-C-48a

Erbyn hyn, mae cam olaf y broses, sef datblygu agenda ymchwil a strategaeth ymchwil, wedi cychwyn. Maer cam hwn ar ffurf cyfres o gyfarfodydd dilynol a seilir ar ffrwyth yr asesiad ymchwil, a bydd yn arwain at gynnal seminar genedlaethol yn Aberystwyth ym mis Medi 2004.

Os dymunwch gyfrannu ir trafodaethau cyfredol, gallwch gyflwynoch sylwadau drwy e-bost i

research@cpat.org.uk

Bydd eich sylwadau, a gaiff eu canoli gan y Grwp Llywio, yn ymddangos ar y wefan hon maes o law.

Mae amryw o Fframweithiau Ymchwil eraill iw cael ledled y Deyrnas Unedig. Gellir cyrraedd gwefannau syn gysylltiedig hwy on hadran gysylltau.

Yr Asesiad Ymchwil Rhanbarthol

Photo: CPAT CS96-16-12

Photo: CPAT CS92-48-03

Seilir y papurau asesu ymchwil rhanbarthol isod ar gyfuniad or archwiliad cychwynnol or adnodd a wnaed gan Ymddiriedolaethau Archaeolegol Cymru ar papurau a gyflwynwyd yn y seminarau asesu ymchwil rhanbarthol. Mae amryw byd o wahanol gyrff wedi cyfrannu naill ain ariannol neu mewn da at baratoir wefan hon. Cynrychiolir rhai or cyrff hynny gan y logos ar ymyl chwith y ddalen. Yn naturiol, hoffair Grwp Llywio ddiolch i bob corff ac unigolyn perthnasol.

Gellir cyrchur asesiadau ymchwil rhanbarthol mewn dwy ffordd

I gyrchur papurau yn l topig, dewiswch bennawd or rhestr isod


  • Palaeolithig a Mesolithig

  • Cynhanes Cynnar

  • Cynhanes Diweddar

  • Rhufeinig

  • Yr Oesoedd Canol Cynnar

  • Yr Oesoedd Canol

  • Y cyfnod wedir Oesoedd Canol

  • Archaeoleg yr amgylchedd

  • Archaeoleg y mr

  • Data Gwyddonol

  • Ymchwil Gyfredol
  • I gyrchur papurau yn l eu trefn ddaearyddol, cliciwch ar un or pedwar rhanbarth ar y map isod


    Maer tudalennau gwe hyn wediu paratoi gan Chris Martin a Rich Phipps o Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys ar ran Grwp Llywior Fframwaith Ymchwil ar gyfer Archaeoleg Cymru.




    Archaeoleg Balaeolithig a Mesolithig

    NMGW copyright

    Cymru-gyfan

  • Papurau seminar - cynullydd, Elizabeth Walker
  • Llyfryddiaeth

    Rhestr or safleoedd allweddol fesul rhanbarth

  • Y De Orllewin
  • Y Gogledd Orllewin
  • Y Dwyrain ar Gogledd Ddwyrain
  • Yr Archwiliad o Adnoddau CSHion y Dwyrain ar Gogledd Ddwyrain
  • Y De Ddwyrain

    Dewis llyfryddiaeth fesul rhanbarth

  • Y De Orllewin
  • Y Gogledd Orllewin
  • Y Dwyrain ar Gogledd Ddwyrain
  • Y De Ddwyrain
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l ir mynegai

    Archaeoleg o Gyfnod Cynhanesyddol Cynnar

    ACA copyright

    De Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Gwilym Hughes
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • CPAT copyright

    Gogledd Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Frances Lynch
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • CPAT copyright

    Dwyrain a Gogledd Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Alex Gibson
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Archwiliad Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys o Adnoddaur CSHion
  • CPAT copyright

    De Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Martin Locock
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Yn l ir mynegai


    Archaeoleg y Cyfnod Cynhanesyddol Diweddar

    ACA copyright

    De Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Ken Murphy
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • CPAT copyright

    Gogledd Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, David Longley
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • CPAT copyright

    Dwyrain a Gogledd Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Fiona Gale
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Archwiliad Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys o Adnoddaur CSHion
  • Crown copyright (RCAHMW)

    De Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Adam Gwilt
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l ir mynegai

    Archaeoleg Rufeinig

    CPAT copyright

    De Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Emma Plunkett Dill
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Crown copyright (RCAHMW)

    Gogledd Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Jeffrey Davies
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • CPAT copyright

    Dwyrain a Gogledd Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Jeffrey Davies
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Archwiliad Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys o Adnoddaur CSHion
  • Crown copyright (RCAHMW)

    De Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Andrew Marvell
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l ir mynegai

    Archaeoleg yr Oesoedd Canol Cynnar

    Crown copyright (RCAHMW)

    De Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Alan Lane
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Crown copyright (RCAHMW)

    Gogledd Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Nancy Edwards
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • CPAT copyright

    Dwyrain a Gogledd Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Ian Bapty
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Archwiliad Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys o Adnoddaur CSHion
  • CPAT copyright

    De Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Mark Redknap
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai

    Archaeoleg yr Oesoedd Canol

    ACA copyright

    De Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, David Austin
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Crown copyright (RCAHMW)

    Gogledd Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Andrew Davidson
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • CPAT copyright

    Dwyrain a Gogledd Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Bob Silvester
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Archwiliad Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys o Adnoddau'r CSHion
  • CPAT copyright

    De Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Jonathan Kissock
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai

    Archaeoleg y Cyfnod wedir Oesoedd Canol

    Crown copyright (RCAHMW)

    De Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, C Stephen Briggs
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Crown copyright (RCAHMW)

    Gogledd Orllewin Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, David Gwyn
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • CPAT copyright

    Dwyrain a Gogledd Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Brian Malaws
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Archwiliad Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys o Adnoddau'r CSHion
  • Crown copyright (RCAHMW)

    De Ddwyrain Cymru

  • Papur seminar - cynullydd, Stephen Hughes
  • Rhestr or safleoedd allweddol
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai

    Archaeoleg yr Amgylchedd

    CPAT copyright

    Cymru-gyfan

  • Papur seminar - cynullydd, Astrid Caseldine
  • Llyfryddiaeth ddethol
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai

    Archaeoleg y mr

    CPAT copyright

    Cymru-gyfan

  • Papur seminar

    Rhestr or safleoedd allweddol fesul rhanbarth

  • Y De Orllewin
  • Y Gogledd Orllewin
  • Y Dwyrain ar Gogledd Ddwyrain
  • Y De Ddwyrain
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai

    Data Gwyddonol

    CPAT copyright

    De Orllewin Cymru

  • Safleoedd allweddol o ran peilliau
  • Safleoedd allweddol o ran molysgiaid
  • Dendrocronoleg
  • Dyddiadau Radiocarbon
  • Dyddiadau radiocarbon - safleoedd archaeolegol
  • Dyddiadau radiocarbon - safleoedd palaeoamgylcheddol
  • CPAT copyright

    Gogledd Orllewin Cymru

  • Safleoedd allweddol o ran peilliau
  • Safleoedd allweddol o ran molysgiaid
  • Dendrocronoleg
  • Dyddiadau radiocarbon
  • CPAT copyright

    Dwyrain a Gogledd Ddwyrain Cymru

  • Safleoedd allweddol o ran yr amgylchedd
  • Safleoedd allweddol o ran peilliau
  • Safleoedd allweddol o ran molysgiaid
  • Dendrocronoleg
  • Dyddiadau radiocarbon
  • Dyddiadau radiocarbon - safleoedd palaeoamgylcheddol
  • Archwiliad Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys o Adnoddau'r CSHion
  • CPAT copyright

    De Ddwyrain Cymru

  • Safleoedd allweddol o ran peilliau
  • Safleoedd allweddol o ran molysgiaid
  • Dendrocronoleg
  • Tystiolaeth Balaeoamgylcheddol
  • Dyddiadau radiocarbon
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai

    Ymchwil Archaeolegol Gyfredol

    If you think you can identify the subjects of all of the photos used in this web site then let me know. The first correct answer to be drawn out of the hat will win free CPAT SMR enquiries for one year.

    Fesul rhanbarth

  • Y De Orllewin
  • Y Gogledd Orllewin
  • Y Dwyrain ar Gogledd Ddwyrain
  • Y De Ddwyrain
  • Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai


    De Orllewin Cymru

    Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai



    Gogledd Orllewin Cymru

    Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai



    Dwyrain a Gogledd Ddwyrain Cymru

    Mae fersiwn o Archwiliad Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys o Adnoddaur CSHion ar gael ar wefan Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys

    Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai



    De Ddwyrain Cymru

    Sylwadau ar y Fframwaith Ymchwil

    Yn l i'r mynegai



    Cysylltau Fframweithiau Ymchwil rhanbarthol

    Yn l i frig y ddalen


    Maer tudalennau gwe hyn wediu paratoi gan Chris Martin a Rich Phipps o Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys ar ran Grwp Llywior Fframwaith Ymchwil ar gyfer Archaeoleg Cymru.
    Gwynedd Archaeological Trust Clwyd-Powys Archaeological Trust Glamorgan-Gwent Archaeological Trust Cambria Archaeology North East West Midlands North West East Midlands Easter Counties Wales South West